Aanwinst: Fotoboek over het ondergoed van de adel door Ellen Korth

Door Geert-Jan Koot

De collectie van Research Services groeit nog altijd. De aanvankelijk bescheiden negentiende-eeuwse handbibliotheek is uitgegroeid naar ca. 450.000 boeken. Iedere maand maakt Research Services de nieuwe aanwinsten van de bibliotheekcollectie bekend. Conservator Bibliotheekcollecties Geert-Jan Koot presenteert een in het oog springende verwerving.

“What touches people more directly than underwear, what do we allow to get close to us?” Ellen Korth

In Kasteel Twickel, gelegen nabij Delden in Twente, bevindt zich een collectie van het fijnste ondergoed gedragen door de aristocratie in de negentiende eeuw. De verzameling is bijeengebracht door de families die het kasteel bewoonden. De afzonderlijke kledingstukken zijn ooit gedragen, gewassen, gesteven, gestreken, opgevouwen in zijdepapier en tenslotte opgeborgen in ladekasten. Dit ondergoed van de adel is het onderwerp van het boek The rustle of touch, samengesteld door kunstenares Ellen Korth. Haar foto’s van onderkleding, onderbroeken, hemden en onderrokken, fijne zijden en wollen kousen, jarretels, bretels, lijfjes, verwisselbare kragen, en nachthemden voor dames of heren geven de kwetsbaarheid en de fragiliteit weer van de zijden en linnen stoffen. Dit effect wordt versterkt door het dunne papier waarop de foto’s zijn afgedrukt. De subtiele belichting en de composities verlenen de kledingstukken een erotische spanning. De titel ‘The rustle of touch’ betekent letterlijk ‘Het geritsel van aanraking’, een suggestieve titel die bijdraagt aan het gevoel van intimiteit bij het doorbladeren van de boek en het aanschouwen van de opnames. Men is zich bewust dat deze kleding op de huid werd gedragen en nooit is blootgesteld aan de openbaarheid.

Naast de foto’s zijn zes essays opgenomen over onder meer de geschiedenis van lingerie en ondergoed. De kartonnen cassette ontworpen door boekbinder Wytze Fopma is bedekt met verfrommeld dun papier om een gevoel van textuur van textiele stoffen toe te voegen. In elk exemplaar zijn twee originele afdrukken gebonden. Het boek is verschenen in een oplage van 200 genummerde en gesigneerde exemplaren, waarvan 100 in het Engels en 100 in het Duits.

De kunstenares Ellen Korth heeft diverse opmerkelijke boeken gemaakt waaronder Utilité over  handwerksters en handwerkers geportretteerd in hun huizen. Technieken als weven, breien, quilten, borduren en kantklossen komen aan bod. Deze portretten zijn met toelichtingen in afzonderlijke uitklapbladen opgenomen. Door de vormgeving en de geborduurde titel is het boek zelf een voorwerp van handvaardigheid. Met dit boek won Ellen diverse prijzen waaronder de zilveren medaille bij de uitverkiezing van de ‘Schönste Bücher aus aller Welt’ in Leipzig 2012. Ook haar foto-kunstboek Jorinde is opgenomen in de bibliotheek van het Rijksmuseum.

Voorafgaand aan The rustle of touch met fotografieën uit beroemde collecties (die achter in het boek zijn vermeld) verscheen Fabric of Time in slechts 50 exemplaren in 2018. Foto’s van oud ondergoed en lingerie uit de collectie van Kasteel Twickel., gedrukt op ultradun transparant Awagami papier verlenen dit werk een sensuele ervaring. De enorme vellen papier zijn aan elkaar genaaid in Japanse stijl, opgerold en opgeborgen in een grote kartonnen doos met blinddruk. Ellen schrijft hierover: “Kasteel Twickel in Ambt Delden was voor mij niet alleen een openbaring maar ook een zegen. Een omgeving die zo authentiek en onaangeroerd was door de tijd, dat aanwezigheid van de bewoners nog voelbaar was. Kasten, laden, dressoirs, gevuld met gesteven, gestreken en verpakte onderkleding. Stoffen en objecten die me raakten met al hun kleine details. Van de kleinste knoopjes, de fijnste broderierandjes tot de subtielste stoffen. Elk kledingstuk een verhaal, verbonden met levens die we niet kennen. Levens uit een ver verleden maar met emoties van nu”.

Zie voor een indruk van het boek The rustle of touch de video op YouTube.

The rustle of touch / photography Ellen Korth ; texts Rob Bloemendal, Christoph Dautermann, Peter Truschner, Esma Moukthar, Margreet van ’t Wel, Gudrun Thiessen-Schneider, Hiska Bakker

[Plaats van uitgave niet vastgesteld] : [Ellen Korth], [2020]. 1 deel (ongepagineerd) : illustraties ; 23 cm.

Omslag bedrukt met lak. Kartonnen cassette bedekt met verfrommeld dun papier.

Bibliotheekexemplaar Engels: genummerd 52 (van 100).

Meer recent verworven fotoboeken op de blog met de selectie van bijzondere aanwinsten mei 2021

Dit bericht werd geplaatst in Aanwinsten Bibliotheek, Algemeen, Hoogtepunten. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.